O mnie

Od herbaty na „Batorym” do pisania artykułów i książek

MARIUSZ BOROWIAK (ur. 1964 r. w Gnieźnie, Wielkopolska).

Jeden z najbardziej dziś znanych polskich pisarzy morskich. Miał pięć lat, gdy po raz pierwszy zobaczył i zwiedził okręt-muzeum „Burza” i statek hotel-restaurację „Batory” (w pamięci został wyjątkowy smak herbaty i tortu orzechowego), które stały zacumowane przy Skwerze Kościuszki w Gdyni. Potem przyszedł czas na twórczość Jerzego Pertka, jednego z najbardziej popularnych polskich pisarzy-marynistów, a dokładnie – podziwianie okładek jego książek, których znakomitym ilustratorem był Adam Werka. Autor ponad 100 książek (także w jęz. angielskim i rosyjskim) oraz broszur o tematyce wojenno-morskiej w ogólnym nakładzie ponad 250 000 egzemplarzy. Współautor haseł do słowników i encyklopedii oraz blisko 700 artykułów w kraju i za granicą. W czerwcu 1984 r. debiutował na łamach tygodnika „Prawo i Życie” (publikował następnie w czasopismach „Perspektywy”, „Przekrój”, „Kierunki”, „Wybrzeże”, „Morze i Ziemia”, Express Wieczorny – Kulisy” i inne). W latach 90. XX wieku współpracował z dziesięcioma pismami sublokalnymi (m.in. „Głos Wągrowiecki”, „Gazeta Jarocińska”, Kórniczanin”, „Wiadomości Kościańskie”, „Kulisy Ziemi Gnieźnieńskiej”, „Magazyn Lubski”, „Wiadomości Wrzesińskie”). Autor (debiut pisarski) Suplementu do dzieła Jerzego Pertka – Dzieje ORP „Orzeł” (1998). Współpracownik magazynów „Morze, Statki i Okręty”, „Morze.org.” i „Polska Zbrojna Historia”. Jego artykuły prasowe i książki były pretekstem do przygotowania licznych reportaży radiowych i telewizyjnych (m.in. Polskie Radio Pr. 1, Radio Kraków, Radio Gdańsk, Radio Kielce, Radio Poznań, Radio Olsztyn, Radio TOK FM, Radio Plus w Gdańsku) i telewizyjnych (TV Gniezno, TVP1, TVP3, Telewizja Polonia, TVP Historia, TVN, TVN24, TVN Historia). Wielokrotnie brał udział w Krajowych Targach Książki w Gdańsku, Krakowie i Warszawie; w Targach Książki Historycznej i Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie. Autor pytań do teleturnieju „Giganci Historii”, emitowanego w polskiej telewizji publicznej. Współpracuje z wydawnictwami, przygotowując przedmowy i posłowie oraz jest odpowiedzialny za uwagi merytoryczne do książek innych autorów na temat spraw wojenno-morskich. Znany z obalania „prawd historycznych” o Polskiej Marynarce Wojennej w latach 1918-1947 i niemieckiej U-Bootwaffe w latach II wojny światowej. Od 2019 r. prezes Stowarzyszenia Wyprawy Wrakowe. Członek The Explorers Club w Nowym Jorku. Uczestnik dwóch międzynarodowych ekspedycji na wrak niszczyciela eskortowego ORP Kujawiak w latach 2015 i 2016, wyprawy The Lost Bombers of Brindisi 2018 (ekspedycja w poszukiwaniu wraków polskich i amerykańskich samolotów bombowych) oraz dwóch ekspedycji poszukiwania wraku polskiego okrętu podwodnego ORP Orzeł na Morzu Północnym (sierpień i październik-listopad 2022 r.). Na podstawie jego książki „Westerplatte. W obronie prawdy” powstał scenariusz do filmu fabularnego „Tajemnica Westerplatte”. Był też jednym z konsultantów scenariusza filmu „Dywizjon 303. Prawdziwa historia”. Nagrodzony za najlepszą publikację w 2009 r. przez Zarząd Towarzystwa Miłośników Gniezna. W 2017 r. otrzymał nagrodę przyznaną przez portal informacjelokalne.pl. – „Człowiek Roku 2016”, natomiast w 2021 r. głosami czytelników „Głosu Wielkopolskiego” otrzymał tytuł „Osobowość Roku 2020” w powiecie gnieźnieńskim w kategorii Kultura. 22 kwietnia 2022 r. za działalność wzmacniającą pozycję Polski na arenie międzynarodowej został uhonorowany Odznaką Honorową „BENE MERITO”, nadawaną przez Ministra Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej. 20 maja 2022 r. jako prezes Stowarzyszenia Wyprawy Wrakowe odebrał z rąk ambasadora RP na Malcie Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” przyznany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej. W grudniu 2022 r. uhonorowany Nagrodą Gnieźnieńskiej Kapituły Orła Białego za wybitne zasługi na rzecz Powiatu Gnieźnieńskiego.

Jako 17-latek, z niewielką grupą młodych i starszych entuzjastów – shiploverów, zacząłem wydawać własnym sumptem „Gnieźnieński Ilustrowany Kwartalnik Morski. Morze, mity, legendy i rzeczywistość” (początkowo w nakładzie kilkunastu egzemplarzy, potem pismo było powielane na ksero i miało twardą okładkę) oraz utworzyłem Klub „Wilków Morskich” przy Miejskim Ośrodku Kultury w Gnieźnie (pismo było m.in. organem prasowym Klubu). Skupialiśmy sympatyków z całego kraju. Po latach okazało się, że niektórzy autorzy z tego pisemka wypłynęli na szerokie wody.

About me

From the cup of tea on ocean liner „Batory” to writing maritime articles and books

MARIUSZ BOROWIAK (born in 1964 in Gniezno, Poland) is one of the most famous Polish maritime writers active today. He was only five years old when he first saw and visited the Polish destroyer Burza, which had by that time been turned into a museum ship, as well as the ocean liner-turned-floating hotel Batory, both of which were moored at Kościuszko Square in Gdynia. As he became older he began to admire the work of Jerzy Pertek, the greatest Polish maritime writer—or more precisely, he became attracted to the covers of Pertek’s books, illustrated by the great Adam Werka. Borowiak is now the author of over 100 books and brochures (including works in English and Russian) about military and maritime history totaling over 250,000 copies. He is also the co-author of numerous entries to dictionaries and encyclopedias, and has penned nearly 700 articles for the Polish press and Polish magazines, as well as international publications. He made his debut in the weekly Law and Life, and soon after begin publishing in many other Polish magazines. In the 1990s, he worked closely with dozens of local newspapers and magazines, and in 1998 he wrote the supplement to Jerzy Pertek’s book Dzieje ORP Orzeł. An associate of all main Polish maritime magazines, Borowiak’s articles and books have formed the basis of numerous live radio and TV broadcasts. He has been a frequent participant in the National Book Fair in Gdańsk, Kraków, and Warsaw, as well as the Historical Book Fair and the International Book Fair in Warsaw. Author of questions for the game show “Giganci History”, broadcast on Polish public television. He has worked with multiple publishing houses, preparing prefaces and epilogues, and is responsible for substantive comments on books by other authors on naval and war affairs. He is known for refuting „historical truths” about the Polish Navy in 1918-1947 and the German U-Bootwaffe during World War II. From 2019, president of the Wreck Expeditions Association. Member of The Explorers Club in New York. Participant of two international expeditions to the wreck of the escort destroyer ORP “Kujawiak” in 2015 and 2016, The Lost Bombers of Brindisi 2018 expedition (expedition in search of wrecks of Polish and American bomber planes) and two expeditions to search for the wreck of the Polish submarine ORP “Orzeł” in the North Sea (August and October-November 2022). Based on his book „Westerplatte. In Defense of the Truth” a script for the feature film “The Secret of Westerplatte” was written. He was also one of the script consultants for the film „303 Squadron. A True Story”. Awarded for the best publication in 2009 by the Board of the Society of Friends of Gniezno. In 2017, he received an award from the newslocal.pl portal. – „Man of the Year 2016”, while in 2021, with the votes of the readers of „Głos Wielkopolski”, he received the title of „Personality of the Year 2020” in the Gniezno poviat in the Culture category. On April 22, 2022, for his activities strengthening Poland’s position on the international arena, he was honored with the „BENE MERITO” Honorary Badge, awarded by the Minister of Foreign Affairs of the Republic of Poland. On May 20, 2022, as the president of the Wreck Expeditions Association, he received the Medal „Guardian of Places of National Remembrance” awarded by the Minister of Culture and National Heritage of the Republic of Poland from the hands of the Polish ambassador to Malta. In December 2022, he was honored with the Award of the Gniezno Chapter of the White Eagle for outstanding services to the Gniezno Poviat.

Borowiak’s first independent book, Mała Flota bez Mitów (Small Fleet Without Myths), was endorsed by the Gdańsk Publishing House in 1999 and was a remarkable publishing event in Poland—widely referenced by historians and journalists of maritime affairs. Thanks to his subsequent books—over 100—he gained a large group of supporters, and many of his books are historical bestsellers. He has indeed mastered the difficult art of combining business with pleasure; his publications provide not only valuable history lessons, but also guarantee enjoyable reading. Journalists who like high-flown phrases immediately labeled him „scandalous, iconoclastic, and a debunker of Polish history,” which was related primarily to his research on the history of the Polish Navy in 1918-1947. There is no doubt that Borowiak, as the well-known author of so many books and articles, finds himself perfectly in the world of sensationalism, bringing to light controversial and often even scandalous topics. No book, even the best, can leave critics indifferent, and while there is always room for improvement, readers of Mariusz Borowiak’s books have seemed to give him—for nearly a quarter of a century—a credit of trust, and his large group of supporters expands with each publication. As it happens, however, subsequent studies are subject to criticism, both the necessary constructive kind as well as the destructive, calculated to pour out regrets and frustration. In the case of Borowiak, the most frequent accusation is that he seeks out controversy. The label of the iconoclast, which undoubtedly helps him in promoting his publications, sticks so tightly that today it is difficult to break free from. But on the other hand, true to form, it is precisely in these situations that he feels most at home.